مزاحمت ، استفاده مىشود . اين حقيقت روز قيامت است ، روزى كه مردم براى رب العالمين به پا مىخيزند روزى كه همه اسرارشان آشكار مىشود ، چيزى از ايشان بر خدا پوشيده نمىماند ، و به همين جهت است كه گاهى از روز مرگ به روز قيامت تعبير مىشود چون روز مرگ هم روزى است كه پرده ها از روى اسباب براى ميت كنار مىرود ، هم چنان كه از على ع روايت شده كه فرمود : ( من مات قامت قيامته ، هر كس بميرد قيامتش بر پا مىشود ) كه ان شاء اللَّه بيان همه اين گونه روايات خواهد آمد . و رواياتى كه رجعت را اثبات مىكند هر چند آحاد آن با يكديگر اختلاف دارند ، الا اينكه با همه كثرتش ( كه در سابق گفتيم متجاوز از پانصد حديث است ) در يك جهت اتحاد دارند ، و آن يك جهت اين است كه سير نظام دنيوى متوجه به سوى روزى است كه در آن روز آيات خدا به تمام معناى ظهور ظاهر مىشود ، روزى كه در آن روز ديگر خداى سبحان نافرمانى نمىشود ، بلكه به خلوص عبادت مىشود ، عبادتى كه مشوب و آميخته با هواى نفس نيست ، عبادتى كه شيطان و اغوايش هيچ سهمى در آن ندارد ، روزى كه بعضى از اموات كه در خوبى و يا بدى برجسته بودند ، يا ولى خدا بودند ، و يا دشمن خدا ، دوباره به دنيا بر مىگردند تا ميان حق و باطل حكم شود . و اين معنا به ما مىفهماند روز رجعت خود يكى از مراتب روز قيامت است ، هر چند كه از نظر ظهور به روز قيامت نمىرسد ، چون در روز رجعت باز شر و فساد تا اندازه اى امكان دارد ، به خلاف روز قيامت كه ديگر اثرى از شر و فساد نمىماند و باز به همين جهت روز ظهور مهدى ع هم معلق به روز رجعت شده است چون در آن روز هم حق به تمام معنا ظاهر مىشود ، هر چند كه باز ظهور حق در آن روز كمتر از ظهور در روز رجعت است . و از ائمه اهل بيت ع نيز روايت شده كه فرموده‌اند ايام خدا سه روز است ، روز ظهور مهدى ع و روز برگشت ، و روز قيامت ، و در بعضى از روايات آمده : ايام خدا سه روز است ، روز مرگ و روز برگشت و روز قيامت . « 1 » و اين معنا يعنى اتحاد اين سه روز بر حسب حقيقت ، و اختلاف آنها از نظر مراتب ظهور باعث شده كه در تفسير ائمه ع بعضى آيات گاهى به روز قيامت ، و گاهى به روز رجعت ، و گاهى به روز ظهور مهدى تفسير شود ، و در سابق هم گذشت كه گفتيم چنين روزى فى نفسه ممكن است ، بلكه واقع هم هست ، و منكر آن هيچ دليلى بر نفى آن ندارد .

--> ( 1 ) بحار الانوار ج 53 ص 63